All Posts

Niet alles wat telt is meetbaar. We kennen die zin inmiddels goed. We citeren haar graag in lezingen en beleidsstukken, vaak als bijzin of nuancering. Maar in de dagelijkse onderwijspraktijk handelen we er zelden naar. Wat niet meetbaar is, schuiven we al snel opzij. Naar het einde van de les. Naar het creatieve uurtje. Naar “als er nog tijd over is”. Alsof betekenis optioneel is. En juist daar wringt het. Want wat wij onder bredere vorming scharen -reflectie, dialoog, verbee

Jan Toorop was altijd al een beroemd kunstenaar. Zijn werk hing in musea, werd besproken in kunsthistorische overzichtswerken en kreeg een vaste plek in de canon. Generaties bezoekers leerden zijn naam kennen, leerlingen zagen reproducties in methodes en schoolboeken, en zijn stijl werd geduid binnen bekende kunsthistorische stromingen. Maar werd Toorop daarmee ook werkelijk begrepen? Singer Laren stelde recent, in een artikel van de NRC op 22 januari, expliciet van niet. In

(Dit artikel is ook te lezen als publicatie op EigenlijkWijs.nl ) Beweging zonder bedding Het onderwijsjaar laat zich samenvatten als een jaar van beweging: nieuwe kerndoelen, aangescherpte beleidskaders, herijkte inspectienormen en rapporten die analyseren waar het beter moet. Onderwijs moet meebewegen met maatschappelijke veranderingen. Toch ervaren veel leraren en docenten deze beweging niet als richting, maar als versnelling. Veranderingen volgen elkaar sneller op dan ze

Het nieuwe jaar begint zoals zovele onderwijsjaren eindigen. Met rapporten, cijfers en analyses. Met aangescherpte kaders, nieuwe kerndoelen en opnieuw geformuleerde adviezen over wat het onderwijs zou moeten zijn. De richting wordt weer vastgesteld — meestal ver boven de klaslokalen waar onderwijs daadwerkelijk plaatsvindt. En ondertussen staat daar de leraar. In de klas. Tussen echte leerlingen, met echte vragen en echte onzekerheden. Leraren die zich proberen te verhouden

Wijsbegeerte wordt vaak omschreven als het streven naar wijsheid en kennis: een kritische en levensbeschouwelijke zoektocht naar fundamentele vragen over de mens, de wereld en het bestaan. Filosofie draait niet om het produceren van pasklare antwoorden, maar om het verdiepen van begrip. Om kritisch denken, argumentatie en het durven bevragen van wat vanzelfsprekend lijkt. Het is een oefening in vertraging, in nuance, in het uithouden van complexiteit. Juist daarom schuurt wij

Wat gebeurt er als we naar kunstmatige intelligentie kijken zoals we ooit naar kunst keken? Ergens in de geschiedenis is er een moment geweest waarop mensen voor het eerst begrepen dat kunst niet simpelweg een kopie van de werkelijkheid was, maar een menselijke manier om de wereld te vangen, te vormen en te bevragen. Plato wantrouwde die nabootsing nog, hij vond kunst een kopie van een kopie: de wereld zelf was voor hem al een afschaduwing van de ideeën en kunst dus slechts m

Er klinkt al langere tijd een stevige roep om verandering in en rondom het onderwijs. Het curriculum zou verouderd zijn. De vakken versnipperd. De resultaten onder druk. Kerndoelen te narratief geformuleerd en de aansluiting op de samenleving onvoldoende. In rapporten, beleidsstukken en debatten keren dezelfde zorgen terug: het onderwijs moet eigentijdser, samenhangender en relevanter worden. Zo signaleert Inspectie van het Onderwijs dat de kennis en vaardigheden rond burgers

Het klinkt in eerste instantie als een doemgedachte, misschien zelfs als een capitulatie: kansgelijkheid is niet haalbaar . In een onderwijscontext waarin gelijke kansen bijna heilig zijn verklaard, roept zo’n uitspraak weerstand op. Alsof je het ideaal loslaat. Alsof je je neerlegt bij ongelijkheid. Maar precies hier is nuance nodig. Want onderwijs kan niet streven naar gelijke omstandigheden, daarvoor is de werkelijkheid te ongelijk, te weerbarstig en te menselijk. Wat onde

(Dit artikel is ook te lezen als publicatie op EigenlijkWijs.nl ) Er is iets fundamenteels verschoven in hoe we in het onderwijs zijn gaan denken over motivatie. We doen alsof motivatie een activering is dat je kunt ontwerpen. Maar wie dagelijks met leerlingen werkt, voelt hoe ver deze logica afstaat van de werkelijkheid van vorming. Motivatie is nooit het begin van leren. Motivatie is wat achterblijft als spoor, wanneer een leerling in zijn bestaan wordt erkend. Niet als lij

Er zijn van die momenten waarop het onderwijs even stilvalt. Niet omdat er geen tijd is, niet omdat de methode iets anders vraagt, maar omdat er iets gebeurt in de klas dat groter is dan het oefenen van vaardigheden of het afronden van een taak. Een leerling die iets vraagt wat verder reikt dan het onderwerp van de les. Een opmerking die schuurt. Een gesprek dat ineens gaat over wat eerlijk is, wat echt is, wat wij vinden dat ‘hoort’. Dat is het domein waar onderwijs plots we

In campagnetijd gaat het vaak over stemmen winnen. Over zichtbaarheid, overtuigingskracht en scherpe standpunten. Maar wie het democratisch gesprek serieus neemt, weet dat echt leren kiezen veel eerder begint. Niet bij verkiezingsposters of debatten op televisie, maar in klaslokalen. In gesprekken die kinderen en jongeren voeren over wat zij belangrijk vinden. In de ruimte die zij krijgen om hun eigen perspectief te ontdekken en dat van een ander te leren verstaan. Onderwijs

(Dit artikel is ook te lezen als publicatie op EigenlijkWijs.nl ) De dagen na de verkiezingen voelen vaak als een collectieve kater van meningen. De kranten vullen zich met analyses, columns en duidingen, talkshows nodigen experts uit om te verklaren wat er ‘echt’ is gebeurd, en op sociale media klinken de echo’s van teleurstelling of triomf. Iedereen heeft iets te zeggen en niemand lijkt nog echt te luisteren. We spreken graag over de mening van het volk , de stem van de kie

“U moet niet proberen een deel te genezen zonder het geheel te behandelen. U moet niet proberen het lichaam te genezen zonder de ziel erbij te betrekken; als u het hoofd en het lichaam gezond wilt maken, moet u beginnen met het genezen van de ziel. Dit laatste is het belangrijkste. Laat niemand u overhalen zijn lichaam te genezen, als hij u niet eerst gevraagd heeft zijn ziel te genezen. De grootste fout die dokters in onze tijd bij de behandeling van het lichaam maken, is da

‘Het fundament van burgerschapsvorming moet vroeger en steviger worden gelegd’, kopte de de Volkskrant 29 oktober 2025. In het artikel kwam een docent maatschappijleer aan het woord die scherp verwoordde wat veel onderwijsprofessionals dagelijks ervaren: jongeren maken te laat en te weinig kennis met de democratische spelregels. Dat maakt hen kwetsbaar in een tijd waarin algoritmes bepalen wat zichtbaar is en waarin de simpelste boodschap vaak de meeste aandacht krijgt. De op

De geboorte van algemene culturele vorming. De kiem van ACV en cultuureducatie als vergeten fundament